Literatuur

Amerikaan zonder armen schrijft boek door Sofie Vanden Bossche

'Ik heb ervoor gekozen om geen slachtoffer te zijn'

'Kijk mama, zonder handen!' Dat was vroeger het grapje ten huize Foppe. De Amerikaan John Foppe werd 36 jaar geleden immers geboren zonder armen. Iedereen vreesde dat het jongetje niet zou overleven, maar dat was buiten zijn vastberadenheid gerekend.

Ondertussen rijdt hij met de auto, maakt hij elke ochtend zelf zijn toilet en geeft hij seminaries. Hij schreef onlangs een boek over zijn leven met nuttige aanwijzingen voor anderen: Wat is jouw excuus? Neem het heft in eigen handen.


John Foppe drinkt van zijn flesje water dat hij tussen zijn tenen klemt en leunt met zijn gezicht tegen zijn voet als hij nadenkt. Dat deze man het heft in eigen handen genomen heeft, is het minste wat je van hem kunt zeggen. Wat is het geheim achter zijn levensstijl? "In de wereld gaat het te veel om tastbare dingen", vertelt hij. "We willen van alles hebben en doen, en dan pas hebben we het idee dat we iemand zijn. Zo dus: (neemt mijn pen met zijn voet en schrijft op) have - do - be. Maar eigenlijk gaat het zo: be - do - have. Ik wilde bijvoorbeeld een schrijver zijn. Veel mensen die dat ook willen, denken dan: ik heb geen laptop, ik heb geen tijd, ik heb geen uitgever. Dat blokkeert hen. Ik ben begonnen met een schrijver te zijn, en ik zocht naar een manier om mijn wens mogelijk te maken. Ik schreef op de trein of terwijl ik wachtte op het vliegtuig, ik moest elf voorstellen indienen voor ik een contract kreeg. Maar nu ben ik een schrijver en heb ik een boek."

Heeft het veel tijd gevergd om dat allemaal te ontdekken?
"Ja. Het begon op de dag dat mijn moeder me zei dat ze me niet meer zou helpen, zodat ik voor mezelf zou leren zorgen. Die ochtend lag ik wanhopig op de vloer terwijl ik me probeerde aan te kleden. En toen besefte ik dat ik een keuze had: een slachtoffer blijven of mijn verantwoordelijkheid nemen. Dat was het eerste keerpunt. Mensen vragen me soms hoe ik mijn handicap heb overwonnen, maar ik heb mijn handicap niet overwonnen. Ik strijd nog elke dag, elke dag brengt nieuwe uitdagingen."
Wat was voor u het moeilijkste probleem om te overwinnen?
"Ikzelf. Want ik was boos, angstig, en zocht excuses. Je wilt jezelf er altijd uit praten."

Hoe belangrijk is uw geloof in God voor uw evolutie?
"(lacht) Europeanen zijn daar heel erg door ge´ntrigeerd. Mijn geloof in God is heel belangrijk voor mij. Maar dit is geen boek over religie, al komt het er wel in voor, omdat dat nu eenmaal is wie ik ben. Weten dat er een reden voor mijn handicap is, is genoeg om me hoop te geven."

Uit uw getuigenis blijkt dat het bijna onmogelijk is om te bereiken wat u bereikte zonder God. Wat met mensen die niet geloven?
"Ik had het misschien zonder mijn geloof kunnen doen, maar dan was het veel moeilijker geweest. Mensen die niet geloven ... ik denk dat veel mensen het goed stellen zonder God. Maar volgens mij moet er toch ergens een leegte zijn bij hen. Geloof maakt het makkelijker. Maar mijn geloof is een heel persoonlijke relatie met God, ik oordeel niet over mensen die niet geloven."

Denkt u niet dat er heel wat mensen zijn die hun problemen niet kunnen overwinnen op de manier waarop u dat doet? Hebt u begrip voor hen?
"Ik wil geen mensen beoordelen. Er zijn beperkingen in het leven, niet iedereen kan alles doen. Maar in het boek maak ik het verschil tussen een excuus en een verklaring. Met een excuus wil je je gewoon ergens van afmaken. Sommige mensen willen gewoon een slachtoffer blijven, omdat het best wel comfortabel is. Alleen jij beslist of je een slachtoffer blijft of niet. Iedereen heeft een keuze."

Denkt u dat er een oplossing is voor elk probleem?
"Ja, dat denk ik inderdaad. Het hoeft niet altijd dezelfde oplossing te zijn, maar ik ben hoopvol. Toegeven dat er voor bepaalde problemen geen oplossing is, is opgeven."

U zegt dat iedereen een zegen kan zijn voor een ander. Beschouwt u ook zichzelf als een zegen voor anderen?
"Ik hoop dat ik dat kan zijn. Ik hoop dat ik een geschenk - want dat bedoel ik met zegen - ben voor mijn vrouw, mijn familie en mijn gemeenschap. Verschillende mensen kwamen me toch al vertellen dat ik hen geholpen heb om dingen in een ander perspectief te zien of om te beseffen dat ze niet vastzitten in een situatie."

Wat is jouw excuus? Neem het heft in eigen handen, door John Foppe, Sdu Uitgevers
(Eigen berichtgeving)